Çalışan Destek Programı hakkında pek çok merak edilen şey var. İşte tüm sorunların yanıtı burada! Günümüzde çalışan stresi her geçen dakika artıyor. Elbette bu durumun yaşanmasında dijital dünyanın getirdiği yenilikler, çalışma sistemlerindeki değişim, pandemi sonrası ruhsal sağlamlığımızın etkilenmesi ve iş-sosyal hayat dengesi gibi birçok faktörün de payı var.
Dolayısıyla başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere iyi oluş (wellbeing) kavramı birçok kurum ve kuruluş daha çok önem verir.
Bunlar çerçevesinde çalışan ruh sağlığı ile ilgili yapılan birkaç araştırma ve sonuçlarına göz atmakta fayda var;
Gallup tarafından 2022 yılında yayımlanan İşyeri raporunda çalışanların %44’ü bir önceki gün çok fazla stres yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bu veri ışığında ise üst üste iki yıl çalışan stresinin hacminin büyüdüğü görülmüştür.
Qualtrics’in yaptığı araştırma sonuçlarında çalışanların %54,4’ünün ruh sağlıklarını “sağlıklı” olmanın daha altında olarak ifade ettikleri görülmüştür.
Lelliot ve arkadaşları tarafından yapılan bir çalışma sonucunda her 6 çalışandan 1’ini işyerinde sorunlar yaşadığı görülmüştür.
Mental Health America, 2019 yılında işyerinde ruhsal sağlık problemleri yaşayan insanların üçte ikisinin uyku sorunları yaşadığını belirtmişlerdir.
Tüm bu veriler, bizleri çalışan dest65ek programının önemine yönlendiriyor. Çalışan ruh sağlığının şirketler için ne ölçüde önemli olduğuna değindiğimiz yukarıdaki birkaç çalışma, çalışanların ruhsal durumları ile işyerlerinin performans ve sürdürülebilirlikleri arasındaki ilişkinin de kritik olduğunu bizlere gösteriyor.
Çalışan Destek Programı Hangi Konuları Kapsıyor
Çalışanların ruh sağlığını destekleyen Çalışan Destek Programı, yalnızca stres depresyon vb. gibi süreçleri ele almakla kalmaz. Birçok alt başlıkta çalışanları bütüncül ele almakla birlikte şirketlerin refah düzeylerini artırmayı amaçlar;
1-Ailevi durumlarla ilgili kritik yaşam deneyimleri
2-Çatışma yönetimi, sağlıklı ikili ve toplu iletişim kurma becerileri
3-Madde ve türevleri için destek, travmatik olaylar ile başa çıkma becerileri
4-Profesyonel kariyer ve kişisel gelişim
5-Stres, zaman yönetimi
6-Etkili çalışma becerileri ve zamanı iyi değerlendirme
7-Etkin liderlik becerileri.
Bu öne çıkan başlıkların yanında birkaç şey daha ekleriz. Fiziksel, ruhsal, zihinsel, finansal, sosyal wellbeing konuları geniş kapsamda çalışan destek programı içinde çalışır.
Neden Çalışan Destek Programı Uygulanmalı
Yapılan tüm çalışmalar çerçevesinde şunu söylemek oldukça önemli: Çalışanların ruhsal sağlıkları ile performansları arasında olumlu korelasyonel bir bağ vardır.
Örneğin FOH (Federal Mesleki Sağlık) tarafından yapılan bir çalışmada (2018), çalışan destek programı uygulayan şirketlerin devamsızlık durumlarında %69,2 azalma, işyerinde bulunma oranında %22,8’lik artış ve işyerinde sıkıntı yaşamada %10 oranında bir azalma görülmüş.
Dolayısıyla çalışan destek programlarını uygulayan şirketler bu araştırma içerisinde elde edilen kazanımları sağlar. Bununla birlikte birçok faktörü işyeri kültürüne uygulamış olur. Bunları kısaca ele alalım.
Şirketler Çalışan destek programı kapsamında kâr oranlarını artırırlar. Çünkü çalışanların ruhsal problemler yaşaması sadece işe gelmeme, fiziksel hastalıklarla karşılaşma değildir.F arklı etkenlerle şirketlerin zorlanmasına sebep oluşturur.
Sağlıklı yaşam ve iyi oluş, çalışanların üretkenliğini artırır. Çünkü değer gördüğünü hisseden çalışanların bağlılıkları artar. Dolayısıyla işe kendini tüm performansıyla enjekte etmeye çalışır. Biraz önce bahsettiğimiz FOH tarafından yapılan araştırma sonuçlarını örnek olarak sunulur.
Çalışanların bağlılıkları artar. Bu da çalışanların şirketten ayrılma oranlarını düşürür.
Çalışan Destek Programı İş Tanımları
Çalışan destek programı, kurum ve kuruluşların en alt kademesinden üst düzey sorumlulara kadar şirketin içerisinde uygulanır. Bu kapsamda;
1-Psikolog desteği,
2-Krize müdahale,
3-Toplu eğitimler-seminerler ile gelişim ve farkındalık,
4-Verilerin analizi ve şirketlerle karşılıklı geri bildirimler,
5-Sağlıklı yaşam desteği (yoga, diyetisyen desteği gibi)
çalışan destek programı içerisindeki görev tanımlarıdır.
Çalışan Destek Programı Sürecine Başlamak ve İhtiyaçları Belirlemek
Öncelikle çalışan destek programı için ilk adım, şirketinizin neye ihtiyacı olduğunu belirlemektir. Şirket içerisinde hangi duruma fayda sağlanmak istenmesi, bu kapsamda beklentiler ve elde etmek istenen kazanımlar belirlenmesi önemli. Bu faktörü sağlamak amacıyla şirket içerisinde anketler düzenleyebilir, bu kapsamda verilen geri bildirimler sonucunda ihtiyaçlar ve istekler belirlenir.
Şirket içi hizmetlerin gelişim ve refah gibi birçok yararı vardır. Fakat zaman zaman çalışanları bu desteği almaktan uzak tutan da birçok sebep olur.
“Eğer bu desteği alırsam, ruh sağlığı ile ilgili bir etiketlenmeye maruz kalırım ve işime son verilir” gibi düşünceler bu kapsamda karşılaşılan bir düşüncedir.
Dolayısıyla bu desteği sunmak kadar nasıl sunduğumuz da önemlidir. Çalışanların bu durumla ilgili soru işaretlerinin oluşmasını engellemek ile ilgili etkin bir iletişim geliştirmek oldukça kritiktir.
Kaynakça
Eddie Medina, C. a.-f. (2021, March 11). https://www.betterup.com/: https://www.betterup.com/blog/not-ill-not-well-massive-middle adresinden alındı
Maggie Wooll, M. (2021, June 23). https://www.betterup.com/blog/what-is-an-eap adresinden alındı
Verduyn, M. (2024). https://www.aihr.com/blog/employee-assistance-program-eap/ adresinden alındı
Yazar: Kln. Psikolog Barış Özkoparanoğlu
