Pandemi Sürecinde Çalışma.. İlk önce Çin’de başlayan, Mart 2020 itibariyle bizim Türkiye’de de yayılmaya başlayan ve tüm dünyayı derinden sarsan Koronavirüs hepimizin hayatını oldukça etkilemiş durumda. Gündelik yaşamlarımızın seyri değişti, sosyalleşme imkanımız azaldı, öğrenciler okullarına evden devam etmeye başladı, bazı işyerleri ve bireyler evden çalışma kararı aldı… Tabii sadece bu açıdan değil psikolojik olarak da çok açıdan etkileniyoruz. Pandemi sürecinde iş psikolojisi de değişen rutinlerimiz sebebiyle bu süreçten oldukça etkilendi. Depresyon, anksiyete, stres yaygınlaştı, ayrıca virüse yakalanıp atlayan kişilerde de travma sonrası stres bozukluğu görülür.
Çalışanlar Pandemiden Nasıl Etkilendi?
Pandemi süreci boyunca iş yerleri ve çalışanların da etkilenmesi oldukça doğal bir durum. Olağandışı süreçlerde olağandışı tepkiler vermeniz çok normaldir, öncelikle bu değişim karşısında korku, endişe gibi duyguları hissediyorsanız tek olmadığınızı unutmamanız lazım. Kimi çalışan bu süreçte işsiz kaldı. İş yerlerinin bir kısmı evden çalışma kararı aldı, bazı sektörler değer kaybederken bazı sektörlerin yıldızı parladı. Hal böyle olunca da pandemi sürecinde iş çalışma psikolojisi konusunu anlamak da daha bir önem kazanmış oldu. Özellikle bu küresel kriz döneminde çalışanların ve çalışmayanların bundan nasıl etkilendiğini anlamak gerekir.
Pandemi Sürecinde İş Psikolojisi ve Çalışanların Hayatı
Çalışan psikolojisi deyince aklınıza ne geliyor? Sizce çalışma psikolojisi nedir ve neden önemlidir? Çalışan psikolojisi, çalışan bireylerin zihninin ve davranışlarının incelenmesidir. Bir çalışanın iş yerinde neden belirli bir şekilde davrandığını ele alır. Çalışan psikolojisi, işverenlere farklı çalışan kişiliklerini yönetme konusunda iç görüler verdiği için kuruluş için çok faydalıdır. Günümüz iş psikologları, bir bireyin ihtiyaçları ile örgütün ihtiyaçları arasında bir çatışmayı kabul ederler. Çalışan psikolojisi aracılığıyla, çalışan davranışını, kuruluşların bireysel çalışanlarla başa çıkmanın en iyi yollarını belirleyecek öngörülür kalıplar halinde sınıflandırırlar. Pandemi sürecinde iş psikolojisi üzerinde çalışmak da bu süreci yönetmek için oldukça önem taşımakta.
Çalışmamanın Psikolojisi
Pandemi süreci, çalışanların işten çıkarılmasını, iş yeri sahiplerinin iflas etmesini de beraberinde getirdi. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki işsiz kalmanın, insanları duygusal olarak çalışmaya başlamadan önceki hallerine göre daha dengesiz hale getirme eğilimi var. İşinizi kaybettiğinizde yalnızca normal gelir kaynağınız değil, aynı zamanda kişisel iş ilişkileriniz, günlük yapılarınız ve önemli bir kişisel amaç duygunuz da kaybolur. İşsizlik, tüm sisteminiz için bir şok olabilir ve çoğu zaman bu durum böyledir. Ciddi bir şekilde yaralanırsanız, boşanırsanız veya sevdiğiniz birinin kaybının yasını tutarsanız yaşayacağınız aynı duygu ve streslerin bazılarını deneyimleyebilirsiniz. Herhangi bir büyük kayıpta olduğu gibi yas tutmanın bazı aşamalarından veya tüm aşamalarından geçebilirsiniz.
Pandemi Sürecinde İş Psikolojisi Üzerindeki Negatif Etkiler Nasıl Azalır?
Virüs yaygınlaştıkça toplumlar, ekonomi ve iş dünyası da belli riskler altına giriyor. Önemli riskler arasında tatillerden ve iş gezilerinden dönen çalışanların güvenliğini sağlamak, hammadde tedarikiyle ilgili zorluklar, uzaktan çalışmayı organize etmek için araçların eksikliği de bulunmaktadır. Tüm dünyadaki iş yerleri böylesine etkilenmişken iş psikoloğu gibi iş psikolojisi alanında çalışan uzmanlar da acaba pandemi sürecinde iş psikolojisi üzerindeki bu olumsuz etkiyi nasıl azaltır diye bazı tavsiyelerde bulunur. Etkiler belki sıfıra indirilemeyecektir ancak en iyi şekilde bu sürecin atlatılabilmesi için bazı yollar vardır.
Şirket İçi Planlamalar
- Kritik roller ve kilit pozisyonları analiz edilmeli ve bu roller için pendemi riskine karşı olası yedek planlar yapılmalıdır. Üst düzey yönetim genellikle iş gezilerinden ya da evden çalışma sebebiyle uzaktadır ve bazı çalışanların da karantina veya hastalık nedeniyle ofiste bulunamama riski artar. Şirketler, çeşitli senaryolar altında etkili bir yönetim karar verme süreci geliştirmelidir.
- Şirketler, işte olması gereken ve uzaktan çalışamayan çalışanların (ör. Mağaza asistanları, kasiyerler, sürücüler vb.) güvenliğini nasıl sağlayacağını belirlemesi gerekir. Şirketler, işyerinde iyi hijyen sağlamak, dezenfektan sağlamak, psikolojik destek sunmak gibi politikalarını gözden geçirmeli.
- Şirketinizin projelerinin önceliğini analiz edin: ekiplerinizin çabalarını en önemli ve kritik görevlere odaklayın. Düşük öncelikli görevlerle daha fazla esnekliğe izin verin.
- Virüsün etkilerinden kaçınmanın en iyi yollarından biri de esnek ve uzaktan çalışmaktır. Şirkette çalışılınca virüs tüm çalışanlar arası yayılabilir ya da bu durum çalışanlarda stres ve korku yaratabilir. Personellerin ihtiyacına cevap verilmeli.
- Güvenli bir çalışma ortamı düzenlemeye odaklanın: tıbbi ekipman ve malzemelerin satın alınması (ör. termometreler, antibakteriyel ürünler), çalışanların sağlığının izlenmesi ve işyerlerinin dezenfeksiyonu gibi…
- Seyahat ve toplantı politikalarınızı güncelleyin. Seyahat ihtiyacı olan kuruluşlar, özellikle de uluslararası destinasyonlar için, salgının seyahat üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi, seyahat COVID-19’un bulaşmasıyla bağlantılı olduğundan gereklidir. Şirketler, hükümetin sunduğu en son seyahat rehberliğini aktif olarak izlemeli, seyahat politikalarını gözden geçirmeli ve seyahat edenleri takip edip onlarla iletişim kurmaya hazır olmalıdır. Göz önünde bulundurulması gereken bir diğer husus da dünya çapında hükümetler tarafından uygulanan seyahat kısıtlamaları nedeniyle çalışanlarınızın kendi evlerinden uzakta mahsur kalma olasılığı ve kişisel uluslararası seyahatleri ne kadar caydırdığınızdır.
Çalışanlar Arası Planlamalar
- Çalışanların etkili iletişim içinde olması önemlidir. Tutarlı ve etkili bir iletişim, şirketi güçlendirir.
- Şirket çalışanları arasında COVID-19 semptomları ve hastalık önleme önerileri hakkındaki güncel ve ilgili bilgileri paylaşın. Ancak bu paylaşımların yalnızca Dünya Sağlık Örgütü gibi güvenilir bilgi kaynaklarından olmasına özen gösterin. Özel bir yardım hattı oluşturabilir veya ilgili sağlık uzmanlarıyla bir dizi uzaktan seminer gerçekleştirebilirsiniz.
- Risk altındaki çalışanlar (kişisel nedenlerle yurt dışına seyahat edenler veya iş seyahatlerinde olanlar) için açık kurallar ve yükümlülükler geliştirilmeli ve iletilmelidir. Bunlar, bu tür çalışanların 14 günlük kendi kendine tecrit edilmesi gerekliliğini ve müşteriler/iş arkadaşları ile yapılan tüm toplantıların iptalini içerir.
- Şirketler, işyerlerini derinlemesine temizleyerek ve dezenfekte ederek çalışma ortamlarının güvenliğini sağlamalıdır. Bir çalışanın COVID-19 bulaştığından şüphelenilmesi durumunda, o çalışanın tesisten çıkarılması ve tesisin gerekli önemleri alabilmesi için açık bir süreç uygulanmalıdır.
- Ayrıca son olarak yapacağınız tüm bu planlamalar ve değişiklikler için iş ve örgüt psikologlarıyla görüşebilir ve böyle bir sürecin en az hasarla atlatılması için gerekli önlemleri alabilirsiniz.
İş Yeri Stresi ile Başa Çık! yazımızı okumak için buraya tıklayın.
