Çalışan kimliği ve sosyal kimlik hepimizin kullandığı bir yönetim aracıdır. İş hayatında her zaman ‘bıktım bu insanların maskelerinden’ dediğimiz bir dönem oluyor. Peki nedir bu maskeler?
Hepimiz dünya içerisinde farklı kimliklerle var oluyoruz, özellikle iş yerlerinde, arkadaşlarımızın yanında veya farklı sosyal ortamlarda. Bulunduğumuz mekanlarda beklentiler çerçevesinde farklılaşıyor ve davranışlar sergiliyoruz. Carl Gustav Jung bu sistemi ‘persona’ olarak adlandırıyor.
Çalışan Kimliği, Sosyal Kimlik ve Persona Ne Demek?
Çalışan kimliği, sosyal kimlik ve persona ne demek diye merak edebilirsiniz. Şöyle ki persona, dış dünyaya karşı takındığımız maskeler, yani kimliklerimizdir. Toplum içerisinde var olabilmemizin kuralıdır aslında. Çünkü her yerde aynı kişi olamayız ve bu maskeyi yaratırız. Kolektif yapılarda onaylanan davranışları sergilemek gerekli bir eylemdir. Bu sayede dış dünyaya uyum sağlama ve başa çıkma becerimizi geliştiririz. Mesela iş yerinde söylenen ‘ne kadar çalışkan birisi’, veya ‘ne kadar şık giyiniyor’ gibi söylemler, iş yerlerinde kullandığımız ‘çalışan’ personamıza olan atıflardır.
İş yerlerinde taktığımız ‘çalışan maskesi’ ile sosyal hayatta kullandığımız ‘ben maskesi’ arasındaki farklılıkların olması gerektiği gibi konumlandırılması büyük önem taşır. İş yerindeki kimliğimizi dışarıda kullanmak işlevsel olmadığı gibi iş dışındaki kimliklerimi ve iş yerlerimizde kullanmak işlevsel olmayacaktır. Bu sebeple hepimiz personalar yaratırız ve hayatımızı bu personalarla devam ettiririz.
Çalışan ve Sosyal Persona Dengesi
Çalışan ve sosyal personalarımız yani kişiliklerimiz bazen iç içe geçebilir. Bu sebeple iş yerlerinde veya iş dışındaki hayatlarımızın akışında bozulmalar meydana gelebilir. Bu bozulmaları şu şekilde sıralayabiliriz;
- Aidiyet sorunları
- Öz benliğimizi unutma
- Motivasyon kaybı
- Örgüt içinde çatışmalar
- Adaptasyon sorunları
- İletişim sorunları
Personalarımızın iç içe geçmesi birçok sorunu da beraberinde getirecektir. Bu sebeple personaları iyi konumlandırmak adına kullandığımız maskeleri ve özelliklerini iyi tanımalı, farklı mekân ve koşullarda birbirinin yerine geçmediğinden emin olmalıyız. Özellikle sosyal hayatında sorunlar yaşayan insanların çalışan maskeleriyle bu sorunları göz ardı etmeleri veya tam tersi bir durum personalarımızın iç içe geçmesine neden olur. Sorunları yok saymak, çözmek olmayacağı için aynı sorun diğer personalara da etki edebilir. Personalarımızı beslemek adına psikolojik sağlamlık ile ilgili olan blog yazımıza göz gezdirmenizi tavsiye ederim.
Bazı zamanlar hayat akışı içinde ‘kendimi tanımıyorum’ dediğimiz zamanlar olur. Bu zamanlar özellikle personalarımızla bağdaşamamamız gibi durumlar meydana gelir. Bu durumlar bizi bulunduğumuz personadan ve zaman diliminden koparır. Bu süreçlerde Anbeanapp içerisinde yer alan anda kalmak pratikleri bize fayda sağlayacaktır.
Yazar: Psk. Barış Özkoparanoğlu
