Evden çalışma veya uzaktan çalışma hali pandemi sürecinin de etkisiyle kullanılır iş modelleri haline geldi. Evden çalışma modeli başlangıçta konforlu ve verimli olarak görülse de, zamanla çalışan performansında azalma ve ruh sağlığında bozulma yaşanır. Peki, bu kadar rahat görünen bir sistemin olumsuz sonuçlar doğurmasına ne sebep olmuştur?
Aslında evden çalışma modeli işin sınırlarını da değiştirmeye başladı. Konforlu ve kullanışlı bir çalışma halinin yanında daha az dışarı çıkma ve hareketsiz kalma, meslektaşlardan ayrı olma gibi durumları da beraberinde getirdi. Bilhassa iş ve ev arasındaki sınır, daha da bulanıklaşmaya başladı. Bu durum elbette bazı stresli durumları da berinde getirdi; özellikle stres başlığı bu noktada altını en çok çizdiğimiz durumdur. Eğer bu stres kontrol edilmezse tükenmişliğe ve diğer birçok soruna da yol açar.
Peki evden çalışırken ruh sağlığımızı nasıl koruyabiliriz ve bu tükenmişlikle nasıl mücadele edebiliriz?
Tükenmişlik İçerisinde Olduğumuzu Nasıl Anlarız?
Tükenmişlik, genellikle işle ilgili süreğen ve yönetilmekte güçlük çekilen stres seviyelerinin yarattığı bir durumdur.
Bu durumun belirtileri arasında odaklanamama, odaklanamayışın günlük hayattaki yansımaları, işle ilgili daha alaycı bir tavra bürünme, daha az üretkenlik ve işle hayat planlarımızdan beklentilerin zamanla kaybolması gibi öncüller mevcuttur. Fiziksel belirtileri ise yorgunluk, sürekli uykulu olma, yoğun baş ağrıları vardır.
Tükenmişlikle Başa Çıkmak Neden Önemlidir
Herkes stresi farklı şekillerde deneyimler ve günlük hayatta tükenmişliğe yol açan birçok şey var. Örnek olarak iş çerçevesinin sınırlarının olmaması, buna bağlı olarak görülen stres ve kaygı, egzersiz ve hareket eksikliği, kötü yaşam rutinleri verilir.
Bunlar nezdinde tükenmişlik yaşayan bir birey, eğer bu durumu kontrol etmezse yaşadığı stres kronik hale gelir. Dolayısıyla da bu kronik stres psikolojik ve fiziksel bütünlüğü son derece olumsuz etkiler.
Tükenmişliğe Karşı 5 Strateji
1-Hareket etmeye özen gösterin
Evden çalışma modeli, her ne kadar konforlu da olsa aynı yerde olmak hareketsizliği de beraberinde getirir. Bu noktada gün içinde çalıştığınız mekanda, sık sık molalar vermeniz oldukça önemlidir. Hareket etmenize yardımcı olacak rutinler belirlemek, ardından kendinizi güçlü ödüllerle beslemek önemlidir. Bu davranışınızı pekiştirmenize daha da yardımcı olur.
2-Molalar vermek oldukça önemli
Uzaktan çalışma modellerinde günlük molalar oldukça önemlidir. Bu, kısa gündelik geziler gibi de olur elbette. Tatil günlerini daha hareketli geçirmek ve yeniden şarj olmak açısından bir fırsattır. Ayrıca zihninizin rahatlaması yönünden de harika bir fırsat sunar.
3-Yeterince dinlendiğinizden emin olun
Yeterli dinlenmek için yapılması gerek altın kural elbette kaliteli ve yeterli bir uykudur. Uykunun kalitesini belirleyen birçok faktör olmakla birlikte, her gün aynı saatte uyuyup uyanmak biyolojik olarak da vücudumuzun daha iyi dinlenmesine yardımcı olur. Özellikle belli bir saat sonrası uyku kaçıracak kafeinli ürünlerden ve alkol tüketiminden de uzak durmalı.
4-Neler hissettiğinizi açık bir dille ifade edin
Genellikle evden çalışanlar ev-iş dengesini kurabilmek adına kendi sıkılmışlıklarını sosyal ortamlarında anlatmakta güçlük çeker. İşi bu şekilde işte bırakacaklarını düşünürler.
Fakat bu konudaki stresi veya kaygıyı sosyal hayat içinde de anlatmama davranışı, kişinin daha fazla kendi kabuğuna çekilmesine yol açar. Dolayısıyla da kendi içimizde birçok farklı cephe açmış oluruz.
5-Sınırlarınızın farkında olun
Uzaktan çalışanlar genellikle işin ne zaman bitmesi gerektiğini, işi bıraksalar dahi ne zaman iş dışındaki hayatlarından beslenmeleri gerektiğiyle ilgili zorluklar yaşarlar. Bu noktada iş tanımınızı yapmanız oldukça önemli. Sizden beklenenler ne, eğer beklenenleri yapıyorsanız kopamıyorsunuz?
Davranışsal olarak iş saatleri dışında iletişim araçlarından uzaklaşmak önemlidir. Çünkü işle ilgili düşünmek yerine yapmak istenilen şeylere odaklanmak ve iş dışında da birisi olduğunu aklına getirmek oldukça işlevsel olur.
Yazar: Psk. Barış Özkoparanoğlu
