Kavurucu sıcaklıklarla mücadele ettiğimiz şu günlerde ülkemizde bir yandan da orman yangınları görülmekte. Orman yangınlarının artmasıyla ortaya çıkan karbondioksit de muazzam miktarda elbette. Birçok çalışmada bu zehirli gazın fiziksel sağlığı bozmasıyla beraber ruh sağlığını da etkilediğini belirtiliyor. Özellikle alevlerden uzakta olan insanların da bu durumdan ruhsal anlamda etkilenmesi altı çizilmesi gereken bir durum. Davranış Bilimleri tarafından 2021 yılında konuyla ilgili bir araştırma yapılmıştır. Yapılan araştırmada yangınlardan zarar gören toplumlarda 10 yıl sonrasına kadar travma sonrası stres bozukluğunun olduğu belirtildi. Bunun yanında yapılan araştırmada anksiyete ve depresyon yaşanma süresinin de arttığı bulunmuştur.
California Üniversitesi’nden sinirbilimci Jyoti Mishra, bu afetlerin uzun vadeli bilişsel sorunlara da yol açtığını belirtiyor. Mishra, çalışmasında yangın afetine maruz kalan insanlarda, kalmayanlara oranla dikkat dağınıklığının ve psikolojik sağlamlığın da olumsuz etkilendiğini söylüyor.
Şu günlerde mücadele ettiğimiz orman yangınları insanlarda umutsuzluk, çaresizlik, karamsarlık gibi duyguların artmasında da rol oynuyor. Yangınlardan birincil düzeyde etkilenen insanlar kadar ikincil düzeyde de etkilenen insanların sayısı da gün geçtikçe artıyor. Çünkü ruh sağlığını iyileştirici etkiye sahip olan ve insanların özgür hissettiği doğanın yok olma durumu bu özgürlüklerin kaybolması anlamına geliyor. Ohio’s College of Wooster’da psikoloji profesörü olan Susan Clayton tarafından yangınlar sonrası “Çoğu insan dayanıklıdır. Fakat önemli sayıda insan travma sonrası stres bozukluğu veya kaygı yaşıyor ve depresyonda artış görülüyor. Bu durumlar yangınlar sona erdikten uzun bir süre sonra da görülebilir” şeklinde bir açıklama yapıldı.
Yangınların Psikolojik Etkisi İçin ne Yapmalıyız?
Yangınların psikolojik etkisi ve duygularda zorlanmalar yaşamamız olağan bir durumdur. Bu olağan durumu sağlıklı bir şekilde atlatmak, ruh sağlığımız için büyük önem arz eder. Yangınlarla mücadele ettiğimiz şu günlerde ruh sağlığımızı korumak adına;
- İçe kapanıklık yerine zorlandığımız duyguları yakınlarımızla paylaşmalı
- Zevk aldığımız aktivitelerimize devam etmek
- Fiziksel egzersizler yapmak
- Ruhsallığımızı sağlıklı bir çizgide tutmak adına meditasyon yapmak (Anbean uygulamasından yararlanabilirsiniz)
- İyi ve sağlıklı bir uyku
- Yapabileceklerimiz ve yetkinliklerimizin de sınırlı olduğunu kendimize hatırlatmak
gibi uygulamalar yapılmalıdır. Özellikle afetler sonrasında görülen etkileri yaşıyorsanız mutlaka bir ruh sağlığı uzmanıyla iletişime geçmelisiniz.
“İklim değişikliği bir akıl sağlığı sorunudur”
Psikolog Nancy Piotrowski
(Amerikan Psikoloji Derneği’nin Çevre, Nüfus ve Koruma Psikolojisi Derneği Konsey temsilcisi)
Yazar: Psk. Barış Özkoparanoğlu
