Sessiz istifa yakın zamanda hayatımıza giren bir kavram. 2021 yılında Çin’de genç bir çalışanın çalışma saatlerine bağlı olarak hayatını kaybetmesiyle gündeme geldi. Özellikle Amerika’da başlayan bu akım kısa sürede dünyada trend oldu. Bakıldığında sessiz istifa işten ayrılma anlamına gelmiyor. Çalışanların, iş yerlerinde minimum enerji harcaması ve daha az sorumlulukla hareket ettiği bir durumu tanımlıyor. Bilhassa çalışanlar tarafından bu durum “işimizin hayatımızı ele geçirmemesi için bireysel olarak verilen bir karardır ve işimiz aslında hayatımız değildir” olarak dile getiriliyor. Çalışanların görev tanımlarını en aza indirgemesiyle beraber çok çalışmanın zaten karşılık bulmadığını ve karşılığını alamadığı takdirde fazlasını yapmaya gerek duymadığı bir durumdur. Bu durumla ilgili GQ dergisine konuşan bir organizasyonel davranış uzmanı, sessiz istifanın çalışanların tükenmişlikleriyle baş edebilmelerinin bir yolu olduğunu belirtmiştir.
2022 yılında Gallup’un Küresel İş Gücünün Durumu Raporunda sessiz istifa durumunun ABD işgücünün en az %50’sini oluşturduğu belirtilmektedir. Ayrıca yüzdeliğin önemli bir kesimini 35 yaş altı çalışanların oluşturduğunu söylemiştir. Gallup sessiz istifada çalışanların ortak noktalarının şirkete bağlılıklarının olmaması olduğunu belirtiyor. Rapora göre çalışanların yalnızca %32’si işine bağlı görülürken %18’inde de bağlılığın olmadığı görülüyor.
2022 yılında Youthall tarafından Türkiye’de yapılan Sessiz İstifa araştırmasına göre gençlerin %24’ünün sessiz istifa sürecinde olduğunu, %46,7’sinin ise bu kavrama yakın olduğu ortaya çıkmıştır. İş yerinde aidiyet hisseden çalışanların sayısı %18,5 olarak görülmüştür. Çalışanların %58,1’lik bir oranda iş-yaşam dengesini kuramadıkları belirtilmiştir. Çalışanların iş dışındaki rollerine vakit ayırmamasıyla ilgili Çalışan kimliği ve Sosyal Kimlik yazımıza bakabilirsiniz.
Sessiz İstifa Belirtileri
- Örgüt içi toplantılara katılmamak veya geri planda kalmak istemek
- İş saatlerine uyumsuzluk
- Çalışan verimliliğinin düşmesi
- Yapılan işe karşı duyguların olumsuza dönmesi
- Gerginlik ve coşku eksikliği
- Şirket içi iletişim kopukluğu
- Örgüt etkinliklerine katılım sağlanmaması
Çalışanların Sessiz İstifa Duygusu Geliştirmesinin Nedenleri
- İş ortamında çalışanların önemsiz bir rolde olduklarına dair düşünceler ve değersizlik hissetmeleri
- Örgüt içinki pozisyonlar arası saydamlığın korunmaması ve konumların birbirinden uzak olması
- Örgüt içi yönetici-çalışan pozisyonlar arasında organik bir iletişim ağının olmaması ve çalışanların örgütsel sessizlik geliştirmeleri
- Çalışanların mevcut yetenek ve potansiyellerini ortaya koymaları için gerekli teşvik ve motivasyonel desteğin sağlanmaması
Sessiz İstifa Krizine Çözüm Yaklaşımları
Sessiz istifa süreci yalnızca çalışanları etkilememekle beraber kurum ve kuruluşlara da olumsuz etkiler bırakıyor. Bu olumsuz etkiler için Gallup, her bir çalışanla haftada bir kez konuşmak olduğunu dile getiriyor. Ayrıca şirket içerisinde çalışanları iş tanımları yeniden çerçevelendirilebilir, görev tanımları düzenlenebilir ve izin sürelerini kullandırmaya teşvik edilebilir. Şirket içerisinde kolektif yapıyı korumak adına açık iletişim dili geliştirilmeli ve çalışanların da fikirleri alınmalı.
Özellikle anlatmaya ve anlaşılmaya ihtiyacımız olduğu bu dönemde ruh sağlığı desteği vermek adına Well’n Work ekibi olarak uzmanlarımızla birlikte her zaman yanınızdayız.
Yazar: Psk. Barış Özkoparanoğlu
